Lightning Network’u Anlamak; Yeni Başlayanlar İçin Rehber

Bitcoin’in önünde büyük bir engel var. Anlık işlem kapasitesi çok düşük. Örneğin Visa saniye 45.000 işlem yapabilirken, Bitcoin’de bu süre zarfında yapılabilen işlem sadece yedi. Bitcoin topluluğu, blok boyut görüşmelerinde bu sorunu nasıl çözebilecekleri üzerine tartışıyorlardı. Hemen hemen herkes kabul ediyor ki kriptoparalar gerçekten kendinden önceki teknolojinin yerini alabilmek için ölçeklenebilmeli.

Peki bunu nasıl başarabiliriz?

Birkaç teklif var ve aslında elimizde çok gelişmiş teknolojiler var. Bunlardan biri de Bitcoin Lightning Network. Hali hazırda üç şirketin kullanıcıları için Lightning Network’ü uygulamaya koyması sebebiyle de hayli umut verici.

Montreal Kanada’da konuşlanmış olan bir blockchain şirketi Blockstream, Lighting Network’ün çalıştığını görme sorumluluğu ile Bitcoin’in ana geliştiricisi Rusty Russell’ı görevlendirdi. Blockstream’ın kurucuları arasında Bitcoin çekirdek geliştiricilerin önde gelen isimleri yer alıyor. Ayrıca üç yatırım fonu turunda 76 milyon dolara yakın bir değere ulaşmıştır.

Bu teknoloji üzerinde çalışan diğer bir şirket ise Blockchain.info Bitcoin cüzdan olarak tanınan Blockchain. Blockchain,  Lightning Network’une Thunder Network adını verdi ve Mayıs ayında alpha sürümünü çıkaracağını belirtti.

Lightining Network ile ilgili mesai harcayan son ama en önemli şirket ise Bitcoin projesinde çalışan ilk geliştiricilerden ikisi olan Joseph Poon and Tadge Dryja’ın 2013’un sonlarında kurdukları bu şirket.  Nitekim, Lightning Network Joseph Poon ve Tadge Dryja’ın buluşudur. Bu fikri ilk kez onlar kâğıda döktü. Bundan sonra birçok kişi Lightning network’u, Bitcoinin beklediği gümüş kurşun olarak tanımladı.

Lightning network tam olarak nedir?

Lightning network, adından da anlaşıldığı gibi Bitcoin kullanıcılarının ya da nodlarının kullandığı network. Buna rağmen network ana bitcoin networkünün dışında ve her bir işlemin anında Bitcoin ana ağında yayınlanmasını durduran bir yapıya sahip.

Bunun yerine kullanıcılar kendi yerel sürücülerindeki işlemleri toplar ve sadece kanal kapandıktan sonra blokchainde işlemleri yayınlarlar. Üzerinde anlaşılan bir zaman sonra bu veya networkteki kullanıcılar arasında bir anlaşmazlık durumunda bu gerçekleşebilir. Burada düşünülen, Ana blockchaindeki hacmi azaltma ve aynı anda kapasiteyi artırma. Lightining networkte herhangi bir sınır, büyüklük engeli olmadığı için gayet mümkün.

Elbette, değerlerin yer aldığı her platformda güvenlik ve koruma çok kritiktir. Joseph Poon ve Tadge Dryja, 2015’de yayınladıkları white paper ‘de Lightining Network’un güvenliğinin nasıl sağlanacağını uzun uzadıya anlatmışlardır.

Network nasıl çalışır?

Lightining network’un ana unsuru bir ödeme kanalıdır. Bu, iki kullanıcı (hadi bunlara Alice ve Bob diyelim) arasında bir bağlantıdır. Bu kullanıcılar bu bağlantıyı blockchain üzerinde ortak bir hesap (Multisig Cüzdan) açarak oluşturmak zorundadır.


Bu, otomatik olarak çalışan, çift harcama koruması ve herhangi birinin geçmişi değiştirmesini engelleyen zaman kilitleri olan akıllı sözleşmelerle mümkündür. İki kullanıcı arasında bir anlaşmazlık olursa veya kanalın üzerinde anlaştıkları kullanım süresi dolarsa, ikisinden biri en son yaptıkları işlemi ağda yayınlar. Nakit çıkışı için ise akıllı kontratlarda önceden kararlaştırılan bir süre vardır.  Kullanıcılar bunu beklemek zorundadır.

Ana Bitcoin ağında olduğu gibi, Lightning Network de kurallar çerçevesinde çalışır. Bir yayıncının en son durumu göz ardı etmeyi ve kendi lehine olan daha eski bir sürümü seçmesi durumunda, diğer taraf en son sürümü yayınlama özgürlüğüne sahiptir. İkinci taraf böyle bir durumda ilk tarafın aksine derhal nakit çıkışı yapabilir. Bu, anlaşmanın bozulduğu zamanlarda bile iki tarafı fair-play çerçevesinde oynamaya davet eder.

Dahası iki oyuncu arasındaki ödeme kanalı daha büyük bir ağa ait bir bloğu oluşturur. Aslında network sadece, birçok ödeme kanalı bir ağ oluşturmak için katıldığı zaman oluşur. Bu şekilde doğrudan bağlı olmayan iki kişi birbiriyle işlem yapabilir.

Diyelim ki Alice, John’a ödeme yapmak istiyor. John ile aralarında bir ödeme kanalı olmasa dahi Alice bunu gerçekleştirebilir, ama aynı ödeme kanalı zincirine tabi olurlar. Böylece hem Alice hem John’un, Bob’a bağlı olduğu bir düzen ortaya çıkar.

John rastgele bir sayı (R) geliştirmek ve onu hashlemek (H) zorunda. Bu R’nin H’sini Alice ile paylaşacak. Bu noktada, Alice, John’un kendisine R’yi açıklaması şartıyla Bob’dan John’a ödeme yapmasını isteyecektir. Bob, John’a ödemeyi yaptıktan sonra Alice R’yi geri verecek ve Alice H’yi kullanarak geçerliliği kontrol edecek ve parayı ona ödeyecek.

Lightning Network’ün nasıl çalıştığı, burada çizdiğim resimden daha karmaşık. Ancak, temelde bu şekilde yapılandırılmıştır.